හජ් වන්දනාවේදී හිසකෙස් කැපීමේදී කාන්තාවන්ට සහ පිරිමින්ට ඇති නියමයන් හා එහි ආධ්‍යාත්මික අගයන්

 සමස්තයේ සර්ව බලධාරියානන් වන්නේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන්ය. උන්වහන්සේ අති ශ්‍රේෂ්ඨය.ආරම්භයත් අවසානයත් උන්වහන්සේමය.නැමදීමට සුදුසු එකම මැවුම්කාර දෙවියන් වහන්සේය උන්වහන්සේට  ගෞරවය වේවා! ප්‍රශංසා වේවා!

හජ් වන්දනාව යනු ඉස්ලාම් ආගමේ අතිශය උතුම් හා ගැඹුරු ආගමික වන්දනාවකි. එය ඉස්ලාම් ජීවිතයේ ආත්මීය පරිවර්තනයක් ඇති කරන පූජනීය ගමනක් ලෙස සැලකේ. හජ් වන්දනාවේ සෑම ආචාරයක්ම මනුෂ්‍යයාගේ හදවත පිරිසිදු කර, අල්ලාහ් දෙවියන් වෙත සමීප කරවන ආත්මීය අර්ථයන්ගෙන් පිරී ඇත. එම ආචාර අතරින් වැදගත් එකක් වන්නේ හජ් අවසානයේ සිදු කරන හිසකෙස් කැපීම හෙවත් “හල්ක්” සහ “තක්සීර්” යන ක්‍රියාවයි. මෙම ක්‍රියාව තුළ පිරිමින්ට සහ කාන්තාවන්ට වෙන වෙනම නියමයන් ඇති අතර, ඒවා ගැඹුරු ආධ්‍යාත්මික හා සමාජීය අගයන් විදහා දක්වයි හජ් වන්දනාවේදී ජම්රාත්හි ගල් පහර දීම හා කුර්බානි කිරීමෙන් පසු, වන්දනාකරුවන් ඉහ්රාම් තත්ත්වයෙන් නිදහස් වීම සඳහා හිසකෙස් කැපීම සිදු කරති. මෙය හජ් වන්දනාවේ වැදගත් අවසාන පියවරක් ලෙස සැලකේ. පිරිමින් සඳහා විකල්ප දෙකක් ඇත. පළමුව, සම්පූර්ණ හිස මුඩු කිරීම “හල්ක්” ලෙස හැඳින්වේ. දෙවනුව, හිසකෙස් කෙටි කිරීම “තක්සීර්” ලෙස හැඳින්වේ. ඉස්ලාමීය මඟපෙන්වීම් අනුව, සම්පූර්ණ හිස මුඩු කිරීම වඩාත් උතුම් ක්‍රියාවක් ලෙස සැලකේ.

නබි මොහම්මද් (සල්) තුමා, හිස මුඩු කළ අයට තුන් වරක් ආශීර්වාද කර ඇති අතර, හිසකෙස් කෙටි කළ අයට එක් වරක් ආශීර්වාද කර ඇත. මෙයින් හල්ක් කිරීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි වේ. කෙසේ වෙතත්, තක්සීර් කිරීමද වලංගු ක්‍රියාවක් වන අතර, විශේෂයෙන් උම්රා වන්දනාවකින් පසු නැවත හජ් කිරීමට යන අයට එය පහසු වේ.

කාන්තාවන් සඳහා නියමයන් වෙනස් වේ. කාන්තාවන්ට සම්පූර්ණ හිස මුඩු කිරීමට අවසර නොමැත. ඔවුන් තම හිසකෙස්වල අග කොටසින් කුඩා ප්‍රමාණයක් — සාමාන්‍යයෙන් ඇඟිල්ලක දිගට සමාන ප්‍රමාණයක් — කපා ගැනීම ප්‍රමාණවත් වේ. මෙය ඉස්ලාමය කාන්තාවන්ගේ ස්වභාවික අලංකාරය හා ගෞරවය ආරක්ෂා කරන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.

මෙම නියමයන් තුළ ඇති ප්‍රධාන ආධ්‍යාත්මික අගය, වටිනාකම, වන්නේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ට සම්පූර්ණයෙන් යටත් වීමයි. හිසකෙස් යනු මනුෂ්‍යයාගේ අලංකාරය, පෞරුෂය, හා ආඩම්බරය නියෝජනය කරන අංගයකි. එබැවින්, එය ඉවත් කිරීම හෝ කෙටි කිරීම මඟින්, තම ලෝකීය ආඩම්බරය හා බැඳීම් අත්හැර අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ නියෝගයට යටත් වන බව එමගින් වන්දනාකරු ප්‍රකාශ කරයි.

පිරිමින් සඳහා සම්පූර්ණ හිස මුඩු කිරීම, සම්පූර්ණ කැපවීම හා නිහතමානීභාවය නිරූපණය කරයි. එය මනුෂ්‍යයාගේ අහංකාරය හා ලෝකීය ප්‍රතිරූපය ඉවත් කර, පිරිසිදු සේවකයෙකු ලෙස අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ඉදිරියේ පෙනී සිටීමේ සංකේතයකි. හජ් වන්දනාවේදී ලක්ෂ සංඛ්‍යාත පිරිමින් එකම ආකාරයෙන් හිස මුඩු කිරීම, ඉස්ලාමයේ සමානත්වය හා සහෝදරත්වය මනාව පෙන්වයි.

කාන්තාවන්ගේ හිසකෙස් කෙටි කිරීමද ගැඹුරු ආත්මීය අර්ථයක් දරයි. ඉස්ලාමය කාන්තාවන්ගේ ගෞරවය හා ස්වභාවික අලංකාරය ආරක්ෂා කරන අතරම, ඔවුන්ටද හජ් වන්දනාවේ ආත්මීය පරිවර්තනයට පිරිමින් හා සමානව සහභාගී වීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි. 

කුඩා හිසකෙස් ප්‍රමාණයක් කපා ගැනීම මඟින්, ඔවුන්ද තමන් අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ සේවිකාවන් බවත්, ඔහුගේ නියෝගයට යටත් බවත් ප්‍රකාශ කරති.

හිසකෙස් කැපීමේ මෙම ක්‍රියාව තුළ තවත් වැදගත් ආධ්‍යාත්මික අගයක් වන්නේ පිරිසිදුභාවයයි. හජ් වන්දනාව පුරා වන්දනාකරුවා තම පව්වලින් පසුතැවී, අල්ලාහ්ගෙන් සමාව ඉල්ලා, නව ජීවිතයක් ආරම්භ කිරීමට සූදානම් වේ. හිසකෙස් කැපීම, එම පව් හා අයහපත් ගතිගුණ අත්හැරීමේ සංකේතයක් ලෙස සැලකේ.

මෙය මරණයෙන් පසු මනුෂ්‍යයාගේ අවසාන තත්ත්වයද සිහිපත් කරයි. ලෝකීය අලංකාරය, ධනය, හා තත්ත්වය සියල්ල තාවකාලික බවත්, අවසානයේ අල්ලාහ් ඉදිරියේ නිහතමානී සේවකයෙකු ලෙස පෙනී සිටිය යුතු බවත් මෙයින් මතක් කරයි.

තවද, හිසකෙස් කැපීම ඉහ්රාම් තත්ත්වයෙන් නිදහස් වීමේ සංකේතයකි. හජ් ආරම්භයේදී වන්දනාකරුවන් විශේෂ නියමයන්ට යටත් වන අතර, මෙම ක්‍රියාවෙන් පසු ඔවුන් සාමාන්‍ය ජීවිතයට නැවත පැමිණෙති. නමුත්, මෙම නැවත පැමිණීම ආත්මීයව පිරිසිදු වූ, යහපත් මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස සිදු විය යුතුය.

මෙම ක්‍රියාව තුළ ඉස්ලාමයේ මධ්‍යස්ථභාවයද පැහැදිලි වේ. පිරිමින් හා කාන්තාවන් සඳහා වෙනස් නියමයන් තිබුණද, දෙපාර්ශවයටම එකම ආත්මීය අරමුණක් ඇත — අල්ලාහ් දෙවිඳුන් වෙත සමීප වීම සහ තම හදවත පිරිසිදු කිරීම.

හිසකෙස් කැපීමේදී පිරිමින් හා කාන්තාවන්ට වෙනස් නියමයන් ලබා දීමෙන් ඉස්ලාමය මනුෂ්‍ය ස්වභාවය හා සමාජීය ගෞරවය සලකා බලන ආකාරයද පෙන්වයි. එය ආගමික වගකීම් හා මානව ගෞරවය අතර සමතුලිතතාවයක් ඇති කරයි, 

හජ් වන්දනාවේදී හිසකෙස් කැපීම යනු සරල චාරිත්‍රයක් නොව, ගැඹුරු ආධ්‍යාත්මික හා සදාචාරමය අර්ථයන්ගෙන් පිරුණු උතුම් වන්දනාවකි. 

පිරිමින්ට හා කාන්තාවන්ට වෙන වෙනම නියමයන් තිබුණද, ඒ සියල්ලේ අරමුණ වන්නේ මනුෂ්‍යයාගේ හදවත අල්ලාහ් දෙවිඳුන් වෙත සමීප කිරීමයි. නිහතමානීභාවය, පිරිසිදුභාවය, යටත් වීම, හා නව ජීවිතයක් ආරම්භ කිරීම නිරූපණය කරන මෙම ක්‍රියාව, හජ් වන්දනාවේ අතිශය වැදගත් ආත්මීය පාඩමක් ලෙස සදාකාලිකව පවතිනු ඇත.

සකස් කළේ

විශ්ව කලා ශ්‍රමික සංසදයේ සභාපති 

සහ මහනුවර විශ්වසවන්තයන්ගේ

සංගමයේ සභාපති  ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී

සරත් කුමාර දුල්වල විසිනි.