සෆා සහ මර්වා කඳු අතර හජ්රා මව්තුමියගේ අසමසම කැපවීම ආධ්‍යාත්මිකව ස්මරණය කිරීම!

 සමස්තයේ සර්ව බලධාරියානන් වන්නේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන්ය. උන්වහන්සේ අති ශ්‍රේෂ්ඨය.ආරම්භයත් අවසානයත් උන්වහන්සේමය.නැමදීමට සුදුසු එකම මැවුම්කාර දෙවියන් වහන්සේය උන්වහන්සේට  ගෞරවය වේවා! ප්‍රශංසා වේවා!

හජ් සහ උම්රා වන්දනාවන්හි අතිශය වැදගත් ආගමික ක්‍රියාවක් (වතාවතක්) ලෙස “සඉ” හඳුන්වයි. සඉ යනු මක්කා නගරයේ පිහිටි සෆා සහ මර්වා යන කඳු දෙක අතර වාර හතක් ගමන් කිරීමයි. මෙම ක්‍රියාව සරලවම එක් ස්ථානයකින් තවත් ස්ථානයකට ගමන් කිරීමක් නොවේ, ඉස්ලාම් ඉතිහාසයේ අතිශය සංවේදී හා ආත්මීය සිද්ධියක් සිහිපත් කරන පූජනීය වන්දනාවකි. එය හජ්රා (හගර්) මව්තුමියගේ විශ්වාසය, ඇදහීම, ඉවසීම, හා අල්ලාහ් දෙවිඳුන් කෙරෙහි ඇති නොසැලෙන භක්තිය නිරූපණය කරයි.

හජ්රා මව්තුමියගේ කතාව ආරම්භ වන්නේ ඉබ්‍රාහිම් (අලෙයිහිස්සලාම්) නබිතුමා සමඟය. අල්ලාහ්ගේ නියෝගයට අනුව, ඉබ්‍රාහිම් නබිතුමා තම බිරිඳ වූ හජ්රා මව්තුමිය සහ කුඩා පුත්‍රයා වූ ඉස්මාඊල් (අලෙයිහිස්සලාම්) සමඟ මක්කා ප්‍රදේශයට පැමිණියහ. 

එවකට මක්කා යනු ජලය, ගස්වැල්, හෝ ජනාවාස නොමැති වියළි වැලි කලාපයක්(කාන්තාරයක්) විය. එහි ජීවිතය ගත කිරීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් වුවද, අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ නියෝගයට යටත් වූ ඉබ්‍රාහිම් නබිතුමා ඔවුන් එහි තබා ආපසු ගියහ.

ඉබ්‍රාහිම් නබිතුමා යාමට සූදානම් වූ විට, හජ්රා මව්තුමිය විමසාසිටියේ, “අපව මෙහි තබා යන්නේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ නියෝගයකටද?” යන්නයි. එවිට ඔහු “ඔව්” යනුවෙන් පිළිතුරු දුන් විට, ඇයගේ හදවත තුළ විශ්වාසය පිරී ගියේය. ඇය පැවසුවේ, “එසේ නම් අල්ලාහ් දෙවිඳුන් අපව අතහැර නොදමනු ඇත” යනුවෙනි. මෙම වචන තුළින් එතුමියගේ අසීමිත විශ්වාසය ඇදහීම  හා ආත්මීය ශක්තිය පැහැදිලිව පෙනේ.

කාලය ගතවෙත්ම, ඔවුන් සමඟ තිබූ ජලය හා ආහාර අවසන් විය. කුඩා ඉස්මාඊල් දරුවා පිපාසයෙන් හඬා වැටෙන්නට පටන් ගත්තේය. තම දරුවාගේ වේදනාව දුටු හජ්රා මව්තුමිය, ජලය සොයා යාමට තීරණය කළාය. ඇය අසල තිබූ සෆා කන්දට නැඟී, අවට බලමින් ජලය හෝ මිනිසුන් සොයා බැලුවාය. කිසිවක් නොපෙනුණු බැවින්, ඇය මර්වා කන්ද වෙත දිව ගියාය. එසේ සෆා සහ මර්වා අතර ඇය වාර හතක් ගමන් කළාය.

මෙම දිව යෑම මව් සෙනෙහස, කැපවීම, හා අල්ලාහ් කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය නොසැලෙන ඇදහීම පෙන්වන අතිශය සංවේදී අවස්ථාවකි. 

හජ්රා මව්තුමිය තම දරුවාගේ ජීවිතය බේරා ගැනීම සඳහා උපරිම උත්සාහය ගත්තාය. එමෙන්ම, ඇය කිසි විටෙකත් අල්ලාහ් දෙවිඳුන් කෙරෙහි විශ්වාසය ඇදහීම අහිමි කළේ නැත. මෙය සඉ වන්දනාවේ ආත්මීය හදවත ලෙස සැලකේ.

හජ්රා මව්තුමියගේ මෙම කැපවීම හා ඉවසීම හේතුවෙන්, අල්ලාහ් දෙවිඳුන් විසින් අතිවිශිෂ්ට ආශීර්වාදයක් ලබා දුන්නේය. 

කුඩා ඉස්මාඊල්ගේ පාද අසලින් ජල උල්පතක් මතූකර  ජලය පිට වීමට සැලසුවේය එය “සම්සම්” ජලය ලෙස අද දක්වාත් පූජනීය ලෙස සැලකේ. 

හජ්රා මව්තුමිය එම ජලය එකතු කරමින් “සම් සම්” (එකතු වන්න, නවතින්න) යනුවෙන් පැවසූ බව සඳහන් වේ. අද දක්වාත් සම්සම් ජලය ලෝකයේ මිලියන ගණනක් මුස්ලිම්වරුන් විසින් අතිමහත් භක්තියෙන් පානය කරනු ලබයි.

හජ් හා උම්රා වන්දනාවේදී සඉ කිරීම, මෙම උතුම් හාස්කම් සිද්ධිය සිහිපත් කිරීමකි. වන්දනාකරුවන් සෆා සහ මර්වා අතර වාර හතක් ගමන් කරමින්, හජ්රා මව්තුමියගේ විශ්වාසය හා ඉවසීම ඇදහීම තම ජීවිතයටද ආදර්ශයක් කර ගනී. පිරිමි පුද්ගලයන්ට හරිත ආලෝක සලකුණු අතර වේගයෙන් ගමන් කිරීම සුන්නා ක්‍රියාවකි. මෙය හජ්රා මව්තුමියගේ ඉක්මන් ගමන සිහිපත් කරයි.

සඉ වන්දනාව තුළ ඇති ආත්මීය පණිවිඩය ඉතා ගැඹුරුය. එය මනුෂ්‍යයාට උගන්වන්නේ, අල්ලාහ් දෙවිඳුන් කෙරෙහි විශ්වාසය ඇදහීම අචලව තබාගෙන උත්සාහය අත්නොහරින ලෙසයි. 

හජ්රා මව්තුමිය අල්ලාහ්ට පමණක් යදිමින් නිශ්ක්‍රීයව නොසිට අතර, තමන්ට හැකි උපරිම උත්සාහයද ගත්තාය. එමඟින් ඉස්ලාමය උගන්වන්නේ, දුවා කිරීම හා උත්සාහය එකට යා යුතු බවයි.

තවද, සඉ මඟින් මව් සෙනෙහස හා කාන්තාවන්ගේ ගෞරවයද ඉස්මතු වේ. හජ් වන්දනාවේ ප්‍රධාන ආචාරයක් වන්නේ කාන්තාවකගේ කැපවීම සිහිපත් කිරීමයි ඒ සඳහා මෙවැනි ආගමික වතාවක් ස්ථාපිත කොට පවතින බවයි ඉස්ලාමයේ කාන්තාවන්ට හිමි ගෞරවය එයින් ඉස්මතු කර පෙන්වයි. 

ලෝකයේ මිලියන ගණනක් මුස්ලිම්වරුන් සියවස් ගණනාවක් පුරා හජ්රා මව්තුමියගේ කතාව සිහිපත් කරමින් සඉ සිදු කිරීම, ඇයගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයට ලැබෙන ගෞරවයකි.

සඉ තුළ තවත් වැදගත් පාඩමක් වන්නේ, අපහසුතාවයන් තුළ අල්ලාහ් කෙරෙහි විශ්වාසය ඇදහීම අචලව තබා සිටීමයි. ජීවිතයට කාන්තාර වැනි අභියෝග පැමිණෙන විට, මනුෂ්‍යයා බලාපොරොත්තු අත් නොහැර, උත්සාහය හා දුවා සමඟ ඉදිරියට යා යුතු බව හජ්රා මව්තුමියගේ ජීවිතය උගන්වයි.

අවසානයේ, සඉ යනු සෆා සහ මර්වා අතර ශාරීරිකව ගමන් කිරීමක් පමණක් නොව, විශ්වාසය, ඉවසීම, හා අල්ලාහ් කෙරෙහි පූර්ණ යටත් වීම නිරූපණය කරන ආත්මීය ගමනකි. හජ්රා මව්තුමියගේ කැපවීම, මව් සෙනෙහස, හා අල්ලාහ් කෙරෙහි ඇති නොසැලෙන විශ්වාසය, අද දක්වාත් මුස්ලිම් ලෝකයට ආදර්ශයක් වී ඇත. එබැවින්, සඉ වන්දනාව හජ් සහ උම්රාහි අතිශය සංවේදී හා ආත්මීය අංගයක් ලෙස සදාකාලිකව පවතිනු ඇත.

සකස් කළේ

විශ්ව කලා ශ්‍රමික සංසදයේ සභාපති 

සහ මහනුවර විශ්වසවන්තයන්ගේ

සංගමයේ සභාපති  ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී

සරත් කුමාර දුල්වල විසිනි.