අශූරා – මූහර්ම් මාසයේ දසවැනි දින සැමරුම, එහි ඓතිහාසික වැදගත්කම සහ වත්මන් සමාජයට ගත හැකි ආදර්ශ

 සමස්තයේ සර්ව බලධාරියානන් වන්නේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන්ය. උන්වහන්සේ අති ශ්‍රේෂ්ඨය.ආරම්භයත් අවසානයත් උන්වහන්සේමය.නැමදීමට සුදුසු එකම මැවුම්කාර දෙවියන් වහන්සේය උන්වහන්සේට  ගෞරවය වේවා! ප්‍රශංසා වේවා!

ඉස්ලාමීය දින දර්ශනයේ පළමු මාසය වන මූහර්ම් මාසයේ දසවැනි දිනය “අශූරා”  ලෙස හැඳින්වේ. “අශූරා” යන වචනය අරාබි භාෂාවේ “අශරහ්” (දහය) යන වචනයෙන් නිපදවා ඇති අතර, එය මූහර්ම් මාසයේ දසවැනි දිනයට යොමු කරයි. ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ අතිශය වැදගත් දිනයක් වන අශූරා, අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ කරුණාව, විශ්වාසය, ඉවසීම, කැපවීම සහ සත්‍යය වෙනුවෙන් කැපවීම පිළිබඳ මනුෂ්‍ය වර්ගයාට අගනා පාඩම් රැසක් උගන්වයි.

අශූරා දිනය සම්බන්ධයෙන් ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ සිදුවීම් කිහිපයක් සඳහන් වේ. ඉන් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ සිදුවීම වන්නේ නබි මූසා (අලෙයිහිස් සලාම්) තුමා සහ ඉස්රායීල් ජනතාව අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ උපකාරයෙන් ෆිර්අවුන්ගේ පීඩනයෙන් මුදාගත් දිනය ලෙස සැලකීමයි. ෆිර්අවුන් යනු බලවත් පාලකයෙකු වූ අතර, ඔහු තමන් දෙවියෙකු ලෙස ප්‍රකාශ කරමින් ජනතාවට අධික ලෙස පීඩා කළේය. නබි මූසා (අ.ස.) තුමා අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ නියෝගය අනුව ජනතාව සමඟ මුහුද වෙත ගමන් කළ විට, අල්ලාහ් දෙවිඳුන් මුහුද දෙබෑ කර ඔවුන්ට ගමන් මාර්ගයක් සලසා දුන්නේය. ෆිර්අවුන් සහ ඔහුගේ හමුදාව එම මාර්ගය ඔස්සේ පැමිණි විට මුහුද නැවත එකතු වී ඔවුන් විනාශ විය. මෙය අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ බලය හා යුක්තිය පෙන්වන විශිෂ්ට සිදුවීමකි.

මුහම්මද් නබිතුමා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මදීනාවට පැමිණි අවස්ථාවේ යුදෙව්වන් අශූරා දිනයේ උපවාසයේ යෙදී සිටිනු දැක ඒ පිළිබඳ විමසා සිටියහ. ඔවුන් පවසා සිටියේ නබි මූසා (අ.ස.) තුමාට ලැබුණු ජයග්‍රහණය සිහිපත් කිරීම සඳහා උපවාසය කරන බවයි. එවිට නබිතුමාණෝ “මූසාට වඩා අපි ඔහුට සමීපය” යැයි පවසමින් එදින උපවාසය කළ අතර අනෙක් ඉස්ලාම් භක්තිකයන්ටද එය නිර්දේශ කළහ. මේ නිසා අශූරා උපවාසය ඉස්ලාමයේ මහත් පුණ්‍යමය ක්‍රියාවක් ලෙස සැලකේ.

තවද, ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ අශූරා දිනය සමඟ බැඳී ඇති තවත් අතිශය සංවේදී සිදුවීමක් වන්නේ කර්බලා සිදුවීමයි. හිජ්රි 61 වැනි වසරේදී නබිතුමාගේ මුනුපුරා වූ හුසෙයින් ඉබ්නු අලි තුමා කර්බලා ප්‍රදේශයේදී තම පවුලේ සාමාජිකයන් සහ අනුගාමිකයන් සමඟ සාධාරණත්වය හා සත්‍යය වෙනුවෙන් ජීවිත පරිත්‍යාග කළේය. මෙම සිදුවීම විශේෂයෙන්ම මුස්ලිම් ලෝකයේ බොහෝ දෙනාට යුක්තිය, ධෛර්යය සහ අධර්මයට එරෙහිව නැගී සිටීමේ සංකේතයක් ලෙස සැලකේ.

අශූරා දිනයේ වැදගත්කම ඓතිහාසික සිදුවීම්වලට පමණක් සීමා නොවේ. එය ආධ්‍යාත්මිකව මිනිසාගේ ජීවිතය ගොඩනැඟීමට උපකාරී වන පාඩම් රැසක් ද ලබා දෙයි. පළමුව, මෙම දිනය අපට අල්ලාහ් දෙවිඳුන් කෙරෙහි පූර්ණ විශ්වාසය තැබීමේ වැදගත්කම උගන්වයි. 

නබි මූසා (අ.ස.) තුමා මුහුද ඉදිරියේත්, ෆිර්අවුන්ගේ හමුදාව පිටුපසත් සිටියදී පවා අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ගේ උපකාරය පිළිබඳ කිසිදු සැකයක් නොතිබුණි. එබැවින් ජීවිතයේ කුමන අභියෝගයක් පැමිණියද අල්ලාහ් දෙවිඳුන් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබිය යුතු බව අපට ඉගෙන ගත හැකිය.

දෙවනුව, අශූරා දිනය ඉවසීමේ (සබ්ර්) වටිනාකම උගන්වයි. සාර්ථකත්වය හා ජයග්‍රහණය බොහෝවිට ඉවසීමෙන් පසු ලැබෙන්නකි. මූසා (අ.ස.) තුමා සහ ඔහුගේ ජනතාව දිගු කලක් පීඩා විඳි නමුත් අවසානයේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ඔවුන්ට ජය ලබා දුන්නේය.

වර්තමාන සමාජයේ බොහෝ දෙනා කුඩා අපහසුතාවලදී පවා අධෛර්යයට පත්වන අතර, අශූරා අපට උගන්වන්නේ ඉවසීමෙන් සහ විශ්වාසයෙන් කටයුතු කළහොත් ජයග්‍රහණය අත්කර ගත හැකි බවයි.

තෙවනුව, අශූරා දිනය යුක්තිය හා සත්‍යය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙයි. කර්බලාහිදී හුසෙයින් (ර.අ.) තුමාගේ ජීවිතය එයට හොඳම උදාහරණයකි. බලය, ධනය හෝ ජනප්‍රියත්වය වෙනුවෙන් නොව, සත්‍යය සහ සාධාරණත්වය වෙනුවෙන් කැපවීම සැබෑ නායකත්වයේ ලක්ෂණයකි. අද ලෝකයේ දූෂණය, අසාධාරණය සහ වංචාව වැඩිවෙමින් පවතින අතර, හුසෙයින් (ර.අ.) තුමාගේ ආදර්ශය අපට නිවැරදි මාර්ගයේ සිටීමට ශක්තිය ලබා දෙයි.

සිව්වනුව, අශූරා දිනය කෘතඥතාවයේ වැදගත්කම ද සිහිපත් කරයි. අල්ලාහ් දෙවිඳුන් ලබා දෙන ආශිර්වාද ගණන් කළ නොහැකි තරම්ය. මූසා (අ.ස.) තුමාගේ ගැලවීම සිහිපත් කරමින් උපවාසය පැවැත්වීම කෘතඥතාවයේ ප්‍රකාශනයකි. අද මිනිසුන් බොහෝවිට තමන් සතු දේවල් අමතක කර නොමැති දේවල් ගැන පමණක් සිතති. එහෙත් අශූරා අපට උගන්වන්නේ අල්ලාහ්ගේ ආශිර්වාදයන් පිළිබඳව නිරන්තරයෙන් ස්තුතිවන්ත විය යුතු බවයි.

පස්වනුව, අශූරා දිනය මනුෂ්‍යත්වය සහ සහෝදරත්වය ප්‍රවර්ධනය කරයි. ඉස්ලාමය සෑම මනුෂ්‍යයෙකුටම ගරු කරන අතර, අසාධාරණයට ලක්වන අයට උපකාර කිරීම දහමේ වැදගත් වගකීමක් ලෙස සලකයි. එබැවින් අශූරා සමරන අතරතුර දුප්පතුන්ට උදව් කිරීම, අසරණයන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සහ සමාජ සේවාවල නිරත වීම ඉතා වැදගත්ය.

වත්මන් සමාජයට අශූරා දිනයෙන් ලබාගත හැකි තවත් වැදගත් පාඩමක් වන්නේ අභියෝග හමුවේ අධෛර්යයට පත් නොවී ඉදිරියට යාමයි. පවුල් ගැටලු, ආර්ථික අපහසුතා, රැකියා අර්බුද සහ මානසික පීඩාවන් වැනි ගැටලු රැසකට අද මිනිසුන් මුහුණ දෙති. එවැනි අවස්ථාවලදී මූසා (අ.ස.) තුමාගේ විශ්වාසයත් හුසෙයින් (ර.අ.) තුමාගේ ධෛර්යයත් අපට ආදර්ශයක් වේ.

අවසාන වශයෙන්, අශූරා දිනය යනු ඉතිහාසයේ සිදු වූ වැදගත් සිදුවීම් සිහිපත් කරන දිනයක් පමණක් නොව, මිනිසාගේ ආධ්‍යාත්මික හා සදාචාරාත්මක ජීවිතය ගොඩනැඟීමට උපකාරී වන අගනා පාඩම් රැසක් ලබා දෙන දිනයකි. අල්ලාහ් දෙවිඳුන් කෙරෙහි විශ්වාසය, ඉවසීම, කෘතඥතාව, යුක්තිය, ධෛර්යය සහ මනුෂ්‍යත්වය යන උතුම් ගුණාංග අපගේ ජීවිත තුළ වර්ධනය කර ගැනීමට අශූරා අපට ආරාධනා කරයි. එබැවින් මෙම පුණ්‍යමය දිනයේ සැබෑ අර්ථය අවබෝධ කරගෙන, එහි ආදර්ශයන් අනුව ජීවත් වීම තුළින් පුද්ගලයාටත්, සමාජයටත්, ලෝකයටත් යහපත උදා කළ හැකි වනු ඇත.

සකස් කළේ

විශ්ව කලා ශ්‍රමික සංසදයේ සභාපති 

සහ මහනුවර විශ්වසවන්තයන්ගේ

සංගමයේ සභාපති  ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී

සරත් කුමාර දුල්වල විසිනි.