ජාතික හා ආගමික සාමයේ සහ සහජීවනයේ පණිවිඩය

 
මහින්දාගමනයේදී මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ දේවානම්පියතිස්ස රජුගෙන් අසන ලද ප්‍රශ්න හා දේශනා කළ චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රය ඇසුරෙන් ප්‍රකට වන ජාතික, ආගමික සාමය හා සංහිඳියාවේ පණිවිඩය

ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ සදාකාලික හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් ලෙස සැලකෙන්නේ මහින්දාගමනයයි. එය බුදු දහම ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දීමේ සිදුවීමක් පමණක් නොව, ප්‍රඥාව, සාමය, සංහිඳියාව සහ මානව ගෞරවය මත පදනම් වූ සභ්‍යත්වයක් ගොඩනැගූ සංස්කෘතික විප්ලවයකි. ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන්වන සියවසේදී, ධර්මාශෝක අධිරාජයාගේ පුත්‍ර වූ මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ මිහින්තලයේදී දේවානම්පියතිස්ස රජු හමුවීම ශ්‍රී ලංකාවේ ආධ්‍යාත්මික ඉතිහාසයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම අවස්ථාවක් බවට පත්විය. එම හමුවේදී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ දේවානම් පියතිස්ස රජුගෙන් අසන ලද ප්‍රශ්න මඟින් රජුගේ බුද්ධිය, විචාරශීලීත්වය හා සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීමේ හැකියාව පරීක්ෂා කළ අතර, ඉන් අනතුරුව දේශනා කළ චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රය මඟින් බුදු දහමේ හරය පැහැදිලි කළහ. මෙම සිදුවීම් දෙක තුළම ජාතික සමගිය, ආගමික සහජීවනය, සාමය හා සංහිඳියාව පිළිබඳ අදටත් අතිශයින්ම වටිනා පණිවිඩ රැසක් අන්තර්ගත වේ.

මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ ප්‍රශ්න – බුද්ධියට ගරු කළ සංවාදයක ආරම්භයකි මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ රජු හමුවූ විගසම ආගම පිළිබඳ දේශනාවක් ආරම්භ කළේ නැත. ප්‍රථමයෙන් රජුගේ බුද්ධිය සහ විචාර හැකියාව පරීක්ෂා කිරීම සඳහා අඹ ගස ඇසුරෙන් ප්‍රශ්න මාලාවක් ඉදිරිපත් කළහ.

"මේ කුමන ගසද?"

"මේ අඹ ගස හැර වෙනත් අඹ ගස් තිබේද?"

"මේ අඹ ගසත් අනෙක් අඹ ගසූත් හැර වෙනත් ගස් තිබේද?"

"මේ අඹ ගසත් අනෙක් අඹ ගසුත් අනෙක් ගසූත් හැර වෙනත් කිසිවක් තිබේද?"

ආදී වශයෙන් විමසූ සියලු ප්‍රශ්ණවලට දේවානම්පියතිස්ස රජු තාර්කිකව, නිවැරදිව සහ පැහැදිලිව පිළිතුරු දුන්නේය. ඉන් පසු මිහිඳු  රහතන් වහන්සේ තේරුම් ගත්තේ රජු සත්‍යය විමසා තේරුම් ගැනීමට හැකි, විචාරශීලී පාලකයෙකු බවයි.

මෙම සිදුවීමෙන් ලැබෙන පළමු පණිවිඩය වන්නේ සංවාදයට පෙර එකිනෙකාගේ අදහස්වලට ගරු කිරීම කළ යුතුය යන්නයි. බලයෙන් නොව, බුද්ධියෙන් මිනිසා ජය ගැනීම බුදු දහමේ ක්‍රමය බව මෙයින් පැහැදිලි වේ. අද ලෝකයේ බොහෝ ජාතික හා ආගමික ගැටුම් ඇතිවන්නේ සංවාදය නොමැතිකම නිසාය. එහෙත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ පෙන්වා දුන්නේ, සංවාදය, ප්‍රශ්න කිරීම සහ තර්කානුකූල සිතීම තුළින් සාමය ගොඩනැගිය හැකි බවයි.

චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රය – සත්‍යය අත්දැකීමෙන් අවබෝධ කර ගැනීම

රජුගේ බුද්ධිය තහවුරු වූ පසු මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ දේශනා කළේ චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රයයි. මෙම සූත්‍රයේ හස්තියෙකුගේ පා සලකුණ උපමාවක් ලෙස ගෙන, බාහිර ලකුණු පමණක් දැක අවසාන තීරණයකට නොපැමිණිය යුතු බවත්, සත්‍යය අත්දැකීමෙන් හා ප්‍රඥාවෙන් අවබෝධ කර ගත යුතු බවත් උගන්වයි.

මෙම ඉගැන්වීම අද සමාජයට ඉතා වැදගත්ය. පුද්ගලයන් ජාතිය, ආගම, භාෂාව, වර්ණය හෝ සංස්කෘතිය අනුව විනිශ්චය කිරීම වෙනුවට, ඔවුන්ගේ ගුණාංග, චරිතය සහ ක්‍රියාවන් අනුව ඇගයිය යුතුය. මෙය ජාතික හා ආගමික සංහිඳියාවේ මූලික පදනමකි.

බලහත්කාරය නොව, නිදහස් විශ්වාසය

මහින්දාගමනයේදී කිසිදු බලහත්කාරයක් නොතිබුණි. මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ රජුට හෝ ජනතාවට බුදු දහම පිළිගන්නා ලෙස බල නොකළහ. උන්වහන්සේ කරුණාවෙන්, තර්කානුකූලව හා සාමකාමීව ධර්මය පැහැදිලි කළහ.

මෙය ආගමික නිදහස පිළිබඳ ඉතා උසස් ආදර්ශයකි. සැබෑ ආගමක් මිනිසාට තෝරා ගැනීමේ නිදහස ලබා දෙයි. බලහත්කාරයෙන් ඇති කරන ආගමික එකඟතාව සැබෑ සංහිඳියාවක් ඇති නොකරයි. අවබෝධයෙන් හා කැමැත්තෙන් පිළිගත් විශ්වාසය පමණක් ස්ථිර සාමයකට මඟ පාදයි.

විවිධත්වයට ගරු කිරීම

චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රය තුළින් පෙන්වා දෙන්නේ සත්‍යය සෙවීමට විවෘත මනසක් අවශ්‍ය බවයි. විවිධ අදහස්වලට සවන් දීම, අනෙකාට ගරු කිරීම සහ කරුණු විමසා බැලීම සංහිඳියාවේ පදනම වේ.

අද ශ්‍රී ලංකාව සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම්, බර්ගර් හා මලය ජන කොටස් ජීවත් වන රටකි. එමෙන්ම බෞද්ධ, හින්දු, මුස්ලිම් සහ ක්‍රිස්තියානි ආගම් අදහන ජනතාව එකම මාතෘභූමිය බෙදා ගනිති. එබැවින් වෙනස්කම් ගැටුම්වලට හේතුවක් නොව, අලංකාරයක් ලෙස දැකීම මෙම සූත්‍රයෙන් උගන්වන වැදගත් පාඩමකි.

සදාචාරය – සියලු ආගම් එකතු කරන පදනම

චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රය සදාචාරාත්මක ජීවිතයක වටිනාකම අවධාරණය කරයි. බොරු නොකීම, සොරකම් නොකිරීම, හිංසා නොකිරීම, යහපත් වචන භාවිත කිරීම, ඉවසීම, කරුණාව සහ මෛත්‍රිය වැනි ගුණාංග සෑම ආගමක්ම අගය කරයි.

එබැවින් ආගමික සංහිඳියාව ගොඩනැගෙන්නේ ආගමික වෙනස්කම් මකා දැමීමෙන් නොව, පොදු සදාචාරාත්මක වටිනාකම් මත එකට ජීවත් වීමෙනි.

කරුණාව හා අවිහිංසාව

බුදු දහමේ මූලික ඉගැන්වීමක් වන අවිහිංසාව චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රයේ ආත්මය තුළද දක්නට ලැබේ. හිංසාවෙන් කිසිදා සාමය ඇති නොවේ. වෛරය වෛරයෙන් නොව, මෛත්‍රියෙන් පමණක් නිවිය හැකිය.

අද සමාජ මාධ්‍ය හරහා වෛරී ප්‍රකාශ, ආගමික අන්තවාදය හා ජාතිවාදය වේගයෙන් පැතිරෙන යුගයක, මෙම ඉගැන්වීම් නැවත සිහිපත් කිරීම කාලෝචිතය.

යහපත් නායකත්වය

දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ නිහතමානීකම, ප්‍රශ්නවලට සවන් දීමේ හැකියාව සහ සත්‍යය පිළිගැනීමට තිබූ කැමැත්ත යහපත් නායකයෙකුගේ ලක්ෂණ පෙන්වයි.

අද දේශපාලන, ආගමික හා සමාජ නායකයින් ද මෙවැනි ගුණාංග වර්ධනය කර ගත යුතුය. ජනතාව බෙදා වෙන් කිරීම නොව, එක් කිරීම නායකත්වයේ සැබෑ වගකීමයි.

අද සමාජයට ඇති වැදගත්කම

අද ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය වන්නේ ආගමක් ජයග්‍රහණය කිරීම නොව, මිනිස්කම ජයග්‍රහණය කිරීමයි. ජාතිවාදය, ආගම්වාදය සහ අසත්‍ය ප්‍රචාර වෙනුවට, සංවාදය, විශ්වාසය සහ සහයෝගීතාව ගොඩනැගිය යුතුය.

පාසල්වල, විශ්වවිද්‍යාලවල, ආගමික ආයතනවල සහ පවුල් තුළ දරුවන්ට වෙනස් ආගම්වලට ගරු කිරීම, එකට ජීවත් වීම සහ පොදු මානව වටිනාකම් අගය කිරීම ඉගැන්විය යුතුය. එවිට පමණක් තිරසාර ජාතික සංහිඳියාවක් ඇති කළ හැකිය.

මහින්දාගමනයේදී මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ දේවානම්පියතිස්ස රජුගෙන් අසන ලද ප්‍රශ්න මඟින් ප්‍රඥාව, විචාරශීලී බව සහ සංවාදයේ වටිනාකම ඉස්මතු කළ අතර, අවට දිස්වන පරිසරයේ පවතින විවිධත්වය හා සාමය අන්‍යෝන්‍ය පැවැත්මට උපකාරී වන ආකාරය  රජතුමාට ඒත්තු ගැන්වීය ඉන් අනතුරුව දේශනා කළ චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රය මඟින් සත්‍යය විමසා බැලීම, සදාචාරය, අවිහිංසාව, කරුණාව සහ අවබෝධය මත ජීවත් වීමේ මාර්ගය පෙන්වා දුන්නේය. එම ඉගැන්වීම් බෞද්ධයන්ට පමණක් නොව, සියලු ජාතීන්ට සහ සියලු ආගම් අදහන ජනතාවට අදාළ විශ්වීය මානව වටිනාකම් වේ.

අදත් අප රටට අවශ්‍ය වන්නේ මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේගේ සංවාදශීලී ප්‍රවේශයයි, දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ විවෘත මනස සහ චුල්ල හස්ති පදෝපම සූත්‍රයේ සදාකාලික පණිවිඩයයි. ප්‍රඥාවෙන් සත්‍යය සෙවීම, වෙනස්කම්වලට ගරු කිරීම, කරුණාවෙන් ජීවත් වීම සහ අවිහිංසාවෙන් සමාජය ගොඩනැගීම යන මේ සදාතනික වටිනාකම් අනුගමනය කළහොත් පමණක් ජාතික සමගිය, ආගමික සංහිඳියාව සහ තිරසාර සාමය ඇති ශ්‍රී ලංකාවක් ගොඩනැගිය හැකි වනු ඇත.

සකස් කලේ විශ්ව කලා පුරවැසි 

සංසදය සහ මහනුවර 

විශ්වාසවන්තයන්ගේ 

එකමුතුවේ සභාපති ප්‍

රවීණ මාධ්‍යවේදී 

සරත් කුමාර දූල්වල