මුහම්මද් නබිතුමාගේ අවසන් දේශනය සහ ලෝක සාමය

සමස්තයේ සර්ව බලධාරියානන් වන්නේ අල්ලාහ් දෙවිඳුන්ය. උන්වහන්සේ අති ශ්‍රේෂ්ඨය.ආරම්භයත් අවසානයත් උන්වහන්සේමය.නැමදීමට සුදුසු එකම මැවුම්කාර දෙවියන් වහන්සේය උන්වහන්සේට  ගෞරවය වේවා! ප්‍රශංසා වේවා!

මිනිස් ඉතිහාසයේ සාමය, මානව ගෞරවය, සමානාත්මතාව සහ යුක්තිය පිළිබඳ ඉතා ගැඹුරු පණිවිඩයක් ලෝකයට ලබා දුන් ඓතිහාසික දේශනයක් ලෙස මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) අවසන් දේශනය හෙවත් විදාවත් හජ් දේශනය සැලකිය හැකිය. නබිතුමා (සල්) සිය ජීවිතයේ අවසාන කාලයේ, හජ් වන්දනාව අතරතුර අරෆාත් පිටියේදී මෙම දේශනය සිදු කළහ. එය එක් ජනතාවකට හෝ එක් යුගයකට පමණක් සීමා වූ පණිවිඩයක් නොව, සමස්ත මානව සංහතියටම ගෞරවය, යුක්තිය, සහෝදරත්වය සහ සාමය පිළිබඳ ලබා දුන් සර්වකාලීන මඟපෙන්වීමකි.

එම දේශනයේ මූලික අරමුණ වූයේ මිනිසුන් අතර පැවති ජාතිවාදී, වාර්ගික, ආර්ථික හා සමාජීය උසස්-පහත් භේද අවසන් කර, සියලු මිනිසුන්ගේ මූලික ගෞරවය සහ අයිතිවාසිකම් තහවුරු කිරීමයි. අද ලෝකය යුද්ධ, ජාතිවාදය, ආගමික ගැටුම්, අසාධාරණය සහ සමාජ අසමානතාවයෙන් පීඩා විඳින අවස්ථාවක, එම අවසන් දේශනයේ පණිවිඩය අතිශය වැදගත් වේ.

මිනිස් ජීවිතයේ පූජනීයත්වය

නබිතුමා (සල්) සිය අවසන් දේශනයේදී මිනිසුන්ගේ ජීවිත, දේපළ සහ ගෞරවය පූජනීය බව අවධාරණය කළහ. මිනිසෙකුගේ ජීවිතයට හානි කිරීම, ඔහුගේ දේපළ අසාධාරණ ලෙස අත්පත් කර ගැනීම හෝ ඔහුගේ ගෞරවය විනාශ කිරීම බරපතළ අසාධාරණයකි.

මෙය ලෝක සාමය සඳහා මූලික මූලධර්මයකි. මිනිස් ජීවිතයේ වටිනාකම පිළි නොගන්නා සමාජයක සාමය ඇති කළ නොහැක. යුද්ධ, ත්‍රස්තවාදය, අහිංසක ජනතාව ඝාතනය කිරීම සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම යන සියල්ලට එරෙහිව අවසන් දේශනයේ මෙම පණිවිඩය ප්‍රබල සදාචාරාත්මක මඟපෙන්වීමක් සපයයි.

අල් කුර්ආනයද මිනිස් ජීවිතයේ වටිනාකම අවධාරණය කරමින් එක් ජීවිතයක් බේරා ගැනීම සියලු මිනිසුන්ගේ ජීවිත බේරා ගැනීමකට සමාන බව පෙන්වා දෙයි. එබැවින් සාමය ගොඩනැගීමේ පළමු පියවර වන්නේ සෑම මිනිසෙකුගේම ජීවිතයට ගරු කිරීමයි.

ජාතිවාදය සහ වාර්ගික උසස්කම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම

අවසන් දේශනයේ ඉතා වැදගත් පණිවිඩයක් වූයේ මිනිසුන් අතර ජාතිය, වර්ණය, භාෂාව හෝ වංශය මත පදනම් වූ උසස්කම් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමයි. මිනිසුන් සියලු දෙනාම එකම මනුෂ්‍ය පවුලට අයත් බව නබිතුමා (සල්) පෙන්වා දුන්හ.

මෙම අදහස අද ලෝක සාමයට ඉතා වැදගත්ය. ලෝකයේ බොහෝ ගැටුම් ඇති වන්නේ එක් ජාතියක් තවත් ජාතියකට වඩා උසස් යැයි සිතීමෙනි. වර්ණය, භාෂාව, ජාතිය හෝ උපන් ස්ථානය මත මිනිසුන් බෙදීම ජාතිවාදය සහ වෛරය ඇති කරයි.

ඉස්ලාමීය දර්ශනයට අනුව මිනිසෙකුගේ සැබෑ උසස්කම තීරණය වන්නේ ඔහුගේ යහපත් චරිතය, සදාචාරය සහ දේවභීතිය මතය. එම පණිවිඩය මිනිස් සමානාත්මතාවය සහ ලෝක සහෝදරත්වය සඳහා අතිශය වැදගත් පදනමකි.

කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ පවුලේ සාමය

නබිතුමා (සල්) සිය අවසන් දේශනයේදී කාන්තාවන්ට යහපත් ලෙස සැලකීමේ වගකීමද අවධාරණය කළහ. පවුල තුළ ගෞරවය, කරුණාව සහ වගකීම පවත්වා ගැනීම සමාජ සාමයට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

පවුල සමාජයේ කුඩාම ඒකකයයි. පවුල් තුළ ගෞරවය, විශ්වාසය සහ කරුණාව පවතින විට සමාජයේද සාමය වර්ධනය වේ. එහෙත් පවුල් හිංසනය, අසාධාරණය සහ අගෞරවය පවතින සමාජයක ලෝක සාමය පිළිබඳ කතා කිරීම සම්පූර්ණ නොවේ.

එබැවින් නබිතුමාගේ (සල්) අවසන් දේශනය පෙන්වා දෙන්නේ ලෝක සාමය ආරම්භ වන්නේ ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම්වලින් පමණක් නොව, පවුල තුළ පුරුෂයා සහ කාන්තාව එකිනෙකාට ගරු කිරීමෙන් බවයි.

ආර්ථික යුක්තිය සහ අසාධාරණය

අවසන් දේශනයේදී ණය, දේපළ සහ ආර්ථික සම්බන්ධතා පිළිබඳ යුක්තිය අවධාරණය කරන ලදී. මිනිසුන්ගේ දේපළ අසාධාරණ ලෙස අත්පත් කර ගැනීම, වංචා කිරීම සහ සූරාකෑම සාමයට විරුද්ධය.

ආර්ථික අසාධාරණය සමාජයේ විශාල බෙදීම් ඇති කරයි. දුප්පත්කම සහ සූරාකෑම නිසා වෛරය, කැරලි සහ ගැටුම් ඇති විය හැකිය. එබැවින් සකාත්, සදකා, දුප්පතුන්ට උපකාර කිරීම සහ සාධාරණ ආර්ථික සබඳතා වර්ධනය කිරීම මඟින් ඉස්ලාමය සමාජ සාමය ශක්තිමත් කරයි.

සහෝදරත්වය සහ එකමුතුකම

අවසන් දේශනයේ පණිවිඩය මිනිසුන් අතර සහෝදරත්වය ශක්තිමත් කිරීමට මඟ පෙන්වයි. මුස්ලිම්වරුන් එකිනෙකා සහෝදරයන් ලෙස සලකා, එකිනෙකාට අසාධාරණ නොකළ යුතුය. මෙම මූලධර්මය පුළුල් කර බැලූ විට, සියලු මිනිසුන් අතර මානව සහෝදරත්වය ගොඩනැගීමේ වැදගත්කම පෙනේ.

අද ලෝකයේ මිනිසුන් විවිධ ආගම්, ජාතීන් සහ සංස්කෘතීන්ට අයත් වුවද, ඔවුන්ගේ පොදු මනුෂ්‍යත්වය මත එකමුතු විය හැකිය. දුප්පත්කම, රෝග, පරිසර විනාශය සහ යුද්ධ වැනි පොදු අභියෝගවලට මිනිසුන් එක්ව මුහුණ දිය යුතුය.

අයිතිවාසිකම් හා වගකීම්

අවසන් දේශනය මිනිසාට අයිතිවාසිකම් පමණක් නොව, වගකීම්ද ඇති බව පෙන්වා දෙයි. සාමය ඉල්ලා සිටින පුද්ගලයා තමන් විසින් අන් අයට සාමය ලබා දිය යුතුය. ගෞරවය අපේක්ෂා කරන පුද්ගලයා අන් අයටද ගෞරව කළ යුතුය. යුක්තිය අපේක්ෂා කරන පුද්ගලයා අන් අයටද යුක්තිය ඉටු කළ යුතුය.

මෙය ලෝක සාමයේ මූලික නීතියකි. සාමය එක් පාර්ශ්වයක් පමණක් ලබා දිය යුතු දෙයක් නොවේ. එය සෑම පුද්ගලයෙකුගේම සහ සෑම ජනතාවකගේම අන්‍යෝන්‍ය වගකීමකි.

අද ලෝකයට අවසන් දේශනයේ පණිවිඩය

අද ලෝකයේ යුද්ධ, ජාතිවාදය, ආගමික වෛරය, ආර්ථික අසාධාරණය සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පවතින අවස්ථාවක, නබිතුමාගේ (සල්) අවසන් දේශනය නව ආලෝකයක් ලබා දෙයි.

එය අපට මතක් කර දෙන්නේ:

මිනිස් ජීවිතයට ගරු කළ යුතු බව,

ජාතිවාදය ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතු බව,

සෑම මිනිසෙකුටම ගෞරව කළ යුතු බව,

කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කළ යුතු බව,

ආර්ථික අසාධාරණය වැළැක්විය යුතු බව,

අන් අයට හිංසා නොකළ යුතු බව,

සහෝදරත්වය හා සහජීවනය වර්ධනය කළ යුතු බවයි.

මෙම මූලධර්ම අද ලෝකයේ සියලු ජනතාවට පොදු සාම පණිවිඩයකි

 මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) අවසන් දේශනය ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ අවසාන දේශනයක් පමණක් නොව, සමස්ත මනුෂ්‍ය සංහතියටම ලබා දුන් සදාකාලික සාම ප්‍රකාශනයකි. මිනිස් ජීවිතයේ පූජනීයත්වය, මානව ගෞරවය, සමානාත්මතාව, ජාතිවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම්, ආර්ථික යුක්තිය සහ සහෝදරත්වය එහි මූලික පණිවිඩ වේ.

ලෝක සාමය ගොඩනැගීමට අද අවශ්‍ය වන්නේ බලවත් අවි පමණක් නොව, බලවත් සදාචාරාත්මක මූලධර්මයන්ය. නබිතුමාගේ (සල්) අවසන් දේශනය එවැනි මූලධර්ම රැසක් ලෝකයට ඉදිරිපත් කරයි. එහි පණිවිඩය අනුව මිනිසා මිනිසාට ගරු කරන්නේ නම්, ජාතිවාදය හා අසාධාරණය ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ නම්, දුර්වලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරන්නේ නම් සහ සහෝදරත්වයෙන් ජීවත් වන්නේ නම්, ලෝකයේ ස්ථාවර සාමයක් ගොඩනැගිය හැකිය.

එබැවින් මුහම්මද් නබිතුමාගේ (සල්) අවසන් දේශනයේ සාරය වචන කිහිපයකින් මෙසේ ප්‍රකාශ කළ හැකිය: මිනිස් ජීවිතයට ගරු කරන්න, අසාධාරණයෙන් වළකින්න, සියලු මිනිසුන්ගේ ගෞරවය පිළිගන්න, එකිනෙකාට යහපත් ලෙස සලකන්න. එවිට මානව සංහතියට සැබෑ සාමය උදා වනු ඇත.

සකස් කළේ

විශ්ව කලා ශ්‍රමික සංසදයේ සභාපති 

සහ මහනුවර විශ්වසවන්තයන්ගේ

සංගමයේ සභාපති  ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී

සරත් කුමාර දුල්වල විසිනි.